DMX-512 — co to jest?
Protokół sterowania oświetleniem scenicznym — 512 kanałów na jednym universe, standard branżowy.
Czym jest DMX-512?
DMX-512 (Digital Multiplex) to cyfrowy protokół komunikacyjny będący standardem branżowym w sterowaniu oświetleniem scenicznym. Nazwa odnosi się do maksymalnej liczby kanałów — 512 — w jednym “universe” (linii DMX). Każdy kanał przesyła wartość od 0 do 255, kontrolując pojedynczy parametr urządzenia: jasność, kolor, pozycję, zoom czy prędkość obrotu.
Protokół działa w topologii daisy chain — urządzenia łączy się szeregowo kablem DMX (złącze 5-pin XLR) od konsolety do pierwszego urządzenia, z niego do kolejnego itd. Na końcu łańcucha umieszcza się terminator (120 ohm). Każde urządzenie ma przypisany adres startowy, który określa, od którego kanału zaczyna nasłuchiwać.
Pojedyncza głowica ruchoma może zajmować 20-40 kanałów DMX, co oznacza, że jeden universe (512 kanałów) wystarcza na 12-25 głowic. Większe realizacje wymagają wielu universe — nowoczesne konsolety obsługują 16, 32, a nawet 64 universe, sterując tysiącami urządzeń.
Praktyczne zastosowanie
Organizator eventu nie musi znać szczegółów protokołu DMX, ale powinien wiedzieć, że wymaga on dedykowanego okablowania (kabel DMX, nie mikrofonowy!), konsolety oświetleniowej i operatora, który zaprogramuje show. Czas programowania zależy od złożoności — od kilku godzin przy prostej gali do pełnego dnia przy koncercie z dynamicznym light show.
Przy planowaniu eventu warto uwzględnić w harmonogramie czas na adresowanie urządzeń, podłączenie linii DMX i próbę oświetleniową. Nowoczesnym rozszerzeniem DMX jest Art-Net i sACN — protokoły przesyłające sygnał DMX przez sieć Ethernet, eliminując ograniczenie długości kabla.